على اكبر نفيسى ( ناظم الأطبا )
1171
فرهنگ نفيسى ( فارسى )
چشمهء ظلمات : جائى كه در آن هميشه شب باشد . و چشمهء قيرگون : شب . و چشمهء گرم : آفتاب . و چشمهء گلسب : ا خ : چشمهاى در خراسان در حوالى طوس . و چشمهء منفجر : يكى از منازل قمر . و چشمهء نور بخش : خورشيد و آب حيوان . و دهان معشوق . و چشمهء نوش : آب حيات و دهان معشوق . و چشمهء هفت اختر : ثريا . و چشمهء هور : آفتاب . چشمها ( cacmh ) پ . ج . چشم . و چشمهاى پرده : سوراخهاى درز پرده . چشمه چشمه ( cacme - cacme ) م ف . پ . سوراخ سوراخ و متخلخل . چشمه دار ( cacme - d r ) ص . پ . هر چيز كه سوراخ سوراخ باشد مانند زره . چشمه زن ( cacme - zan ) ا . پ . چشمزن . چشمه سار ( cacme - s r ) ص . پ . جائى كه در آن چشمههاى بسيار بود . چشميده ( cacmide ) ص . پ . ديده شده و نگريسته شده . چشميزك ( cacmizak ) ا . پ . تشميزج . و چاكسو . چشن ( cacn ) ا . پ . جشن و ضيافت و ميهمانى . چشنده ( cacande ) ا فا . پ . كسى كه چيزى را مىچشد و چاشنى مىكند . چشنى ( cacni ) ا . پ . چاشنى و مزه و طعم . و آزمايش و امتحان . چشيدن ( cacidan ) ف م . پ . مزه كردن و احساس مزه و طعم نمودن . و لذت گرفتن . و احساس كردن . و امتحان و آزمايش كردن . چشيدنى ( cacidani ) ص . پ . چيزى كه لايق و قابل چشيدن باشد . چشيده ( cacide ) ص . پ . چيزى كه مزه شده و چاشنى شده باشد . و كسى كه مزه نموده باشد . چشيره ( cacire ) ا . پ . نوعى از آش آرد كه درون خمير را از قيمهء گوشت پر كرده باشند . چشيشه ( cacice ) ا . پ . رنگى مخصوص اسب و استر كه خنگ نيز گويند . چشينه ( cacine ) ا . پ . چشيشه و خنگ . چطور ( cetavr ) م ف . پ . چگونه و چه وضع . چطه ( cette ) ا . پ . - مأخوذ از هندى - حساب يوميهء درهم و شوريده . چغ ( caq ) ا . پ . چوبى كه بدان ماست را بشورانند تا مسكه برآرد . و چرخ دستى كوچكى كه زنان بدان رشته ريسند . و عنكبوت . چغ ( ceq ) ا . پ . پردهء حصيرى و پرده مانندى كه از چوبهاى باريك سازند . چغ ( coq ) ا . پ . چوب آبنوس و چوبى شبيه آبنوس . و چوبى كه بر گردن گاو گردون كش بندند . و گاو گردون كش . چغار ( caq r ) ا . پ . شور و غوغاى در جنگ . و آوازساز . و انبار زيرزمينى . چغاز ( caq z ) ا . پ . زن فحاش و دشنام ده و سليطه و بىحيا . چغاله ( caq le ) ا . پ . ميوهء نارس . چغامه ( caq me ) ا . پ . باصطلاح عروض قصيده يعنى بيتى چند متوازى و مشترك در رديف و قافيه و داراى مطلع و گريز و شرطيه و زياده بر هيفده بيت . چغان ( caq n ) ا . پ . آلتى كه بدان پنبه درست كنند . و نغمه و نوائى از موسيقى . و نامسازى . و ا خ . نام موضعى . چغان ( caq n ) ص . پ . كسى كه به قدر مقدور كوشش كند و جاهد و ساعى و محنتكش . چغانه ( caq ne ) ا . پ . نغمه و نوائى از موسيقى و سازى . و چوبى شبيه به مشتهء حلاجى كه يك سر آن را بشكافند و جلاحل چند در آن تعبيه كنند و بدان اصول نگاهدارند . و نام گياهى آبى . و باصطلاح عروض قصيده و چغامه . چغانه ( caq ne ) ص . پ . كوششكننده و جاهد و ساعى و محنتكش . چغانيان ( caq ney n ) ا خ . پ . محلهاى در سمرقند . چغبت ( caqbot ) ا . پ . حشو يعنى پنبه و پشم و مانند آن كه در ميان نهالى و لحاف و بالش و ابره و آستر قبا و جز آن گذارند و آگنده شدهء از پشم و پنبه . چغبلغ ( caqboloq ) ا . پ . نعره و فرياد از روى اضطراب و بىآرامى . چغبوت ( caqbut ) و ( coqbut ) ا . پ . چغبت و حشو . چغتاى ( caqt y ) ا خ . پ . نام پادشاهى و گروهى از تركان . چغد ( coqd ) ا . پ . جغد . و كنگره . و حصار و قلعه . و موى سر كه بر پس سر گره كرده باشند . چغد ( caqad ) ا . پ . چيزى كه در كريز خانه باز را بر آن نشانند . چغداول ( caqd vol ) و چغدل ( caqdol ) و چغدول ( caqdul ) ا . پ . گروهى كه از پس لشكر به راه روند و رانندهء لشكر باشند و چنداول نيز گويند . چغداولى ( caqd voli ) ا . پ . سركردگى و رياست گروه چغداول . چغر ( caqr ) ا . پ . التفات و پرسش